Jeden skan mózgu wystarczy, by określić tempo starzenia się i ryzyko chorób

18 lipca 2025, 11:06

Upływający czas zmienia nas w różnym tempie, a najbardziej chyba widocznym przypomnieniem tego zjawiska są spotkania klasowe po dekadach. Jedni ich uczestnicy są bardzo sprawni fizycznie i umysłowo, inni zaczynają odczuwać upływ czasu wcześniej. Naukowcy z Duke University, Harvard University i University of Otago poinformowali o opracowaniu narzędzia, które na podstawie jednego badania MRI jest w stanie stwierdzić, jak szybko starzeje się nasz mózg i oszacować ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych w późniejszym wieku.



Emocje trwają po zaniku wspomnień

13 kwietnia 2010, 08:20

Osoby cierpiące na chorobę Alzheimera mogą nie pamiętać/nie rozpoznawać krewnych i przyjaciół, ale nadal cieszą się na ich widok. Badacze z University of Iowa uważają, że regularne spotkania z bliskimi skutecznie poprawiają ich nastrój (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Jogurt na mrówkach. Naukowcy zbadali biologiczne podstawy działania tradycyjnego przepisu

23 października 2025, 11:25

Weź cztery żywe mrówki i włóż je do słoja z ciepłym mlekiem. Przykryj słój kawałkiem płótna i zostaw go na noc w mrowisku, tak mniej więcej brzmiał przepis na jogurt, który przez wiele pokoleń był wykorzystywany na Bałkanach i w części Turcji. Obecnie ta metoda produkcji jogurtu niemal wymarła i nikt nigdy nie opisał procesów biologicznych, dzięki którym mrówki zamieniają mleko w jogurt. Zadania tego podjęli się obecnie naukowcy z Danii, Niemiec, Hiszpanii i USA.


Resetujące wzdychanie

12 maja 2010, 13:24

Po szczegółowym badaniu sposobu oddychania naukowcy zidentyfikowali przyczynę, dla której wzdychamy. Wg nich, dokonuje się wtedy "reset" układu oddechowego. Dzięki temu nieprzydatny, a nawet szkodliwy w danym momencie wzorzec zostaje zastąpiony innym.


Mięśnie pamiętają nie tylko ćwiczenia. Pamięć bezczynności ma dramatyczne skutki

25 lutego 2026, 11:53

O pamięci mięśniowej słyszał chyba każdy. Dzięki niej mięśnie zapamiętują efekty wykonywanych ćwiczeń i, gdy zrobimy sobie dłuższą przerwę, potrafią szybko powrócić do poprzedniej masy. Naukowcy od dłuższego czasu zastanawiali się, czy i jak mięśnie zapamiętują okresy atrofii, gdy tracą masę w wyniku przymusowej bezczynności spowodowanej np. wypadkiem, chorobą czy urazem. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, u których okresy unieruchomienia zdarzają się częściej, niż u młodych. Okazuje się, że taka pamięć mięśniowa również istnieje i niesie ona ze sobą dramatyczne skutki.


Ubogie dzielnice strefami otyłości

12 czerwca 2010, 09:03

Do niedawna plaga otyłości wśród dzieci była zmartwieniem głównie zachodnich społeczeństw. Niestety, pod tym względem nasz kraj dogania „Zachód" bardzo szybko. Dlatego warto przyglądać się badaniom nad przyczynami nadwagi, jakie prowadzi się za granicą.


Szukają rewolucyjnej insuliny

11 lutego 2015, 06:42

Życie z cukrzycą nie jest proste. Prawdziwym wyzwaniem jest zaaplikowanie sobie odpowiedniej ilości insuliny. Jeśli wstrzykniemy sobie jej zbyt mało, poziom cukru we krwi się zwiększy, jeśli zbyt dużo – może spaść do niebezpiecznie niskiego poziomu - mówi profesor Daniel Anderson z Massachusetts Institute of Technology. Insulina, która jest obecnie dostępna działa niezależnie od poziomu cukru - dodaje uczony.


Jabłka Gala i Grand Gala

Jak stworzyć jabłka giganty

30 czerwca 2010, 21:32

Profesor Ambroży Kleks potrafił nadmuchiwać potrawy, żeby wykarmić całą gromadę uczniów. Podobną sztuczkę stosują niektórzy producenci żywności, czy właściciele barów. Matka natura też potrafi powiększać owoce, ale jej metoda jest naturalna, nieoszukana i zaskakująca.


Niedźwiedzie polarne zagrażają ptakom morskim

31 marca 2015, 11:38

W miarę, jak coraz bardziej ubywa pokrywy lodowej w Arktyce, niedźwiedzie polarne coraz częściej schodzą na ląd. Rezygnują z polowań na foki na pływającym lodzie. W niektórych regionach Norwegii i Grenlandii zauważono, że drapieżniki coraz częściej nachodzą obszary gniazdowania ptaków morskich, poszukując tam jaj i nieumiejących latać młodych. Zmiany te mogą stanowić poważne niebezpieczeństwo dla wielu gatunków ptactwa.


Sroka jak płatny morderca

26 lipca 2010, 13:13

Sroki faworyzują niektóre ze swoich piskląt. Robią to jednak na dziwnej zasadzie: lepiej opiekują się młodymi z przeważającej w gnieździe płci. Tak więc jeśli w danym lęgu jest więcej samic, umrze większa liczba samców i na odwrót (Journal of Avian Biology).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk